Main Menu

Η Ηθική Κακοποίηση στους χώρους εργασίας

 

Η Εργασιακή Ψυχολογική Κακομεταχείριση είναι ένας ασαφής ορισμός που περιγράφει τη βία στους χώρους εργασίας. Σύμφωνα με το φυλλάδιο που έχει εκδώσει σχετικά ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός για την Ασφάλεια και την Υγεία των Εγαζομένων με τίτλο Παρενόχληση στον Χώρο Εργασίας ορίζεται ως εξής:: “Ως παρενόχληση στον χώρο εργασίας ορίζεται η επαναλαμβανόμενη αδικαιολόγητη συμπεριφορά προς έναν εργαζόμενο ή ομάδα εργαζομένων που προκαλεί κινδύνους για την υγεία και την ασφάλειά του… Η παρενόχληση ενέχει συχνά το στοιχείο της αθέμιτης χρήσης ή κατάχρησης εξουσίας από την οποία τα θύματα ενδέχεται να αδυνατούν να προστατευτούν.” 

Συνήθως περιέχει λεκτική ή ψυχολογική βία, ενώ δεν λείπουν και φαινόμενα σωματικής βίας όπως η χειροδικία ή η εφαψιομανία. Στις περισσότερες των περιπτώσεων δεν πρόκειται για βία του εργοδότη με θύμα εργαζόμενο, αλλά για βία ενός εργαζομένου-θύτη προς ένα συνάδελφο-θύμα, συνήθως υφιστάμενο. Δε θα εξετάσουμε τη σκόπιμη βία που ασκείται προς ένα άτομο ή ομάδα ατόμων με σκοπό να απαλλαγεί η εταιρία από εργαζόμενους χωρίς να τους δώσει αποζημίωση, το λεγόμενο mobbing. 

Εξετάζουμε την συστηματική βία σε κάποιον εργαζόμενο-στόχο χωρίς να υπάρχει μεταξύ τους αντικειμενικός λόγος διαμάχης. Για να πετύχει την “υποταγή” του εργαζόμενου-στόχου χρησιμοποιεί την θέση του, την επιρροή του στους εργαζόμενους και το ίδιο το σύστημα εργασίας ως μέσο προσβολής της αξιοπρέπειας του εργαζόμενου. Πολλοί από τους εργασιακούς θύτες δεν μπορούν να επιβιώσουν στον εργασιακό χώρο χωρίς να έχουν έναν εργαζόμενο-στόχο ως καθ’ έξιν και κατά συρροή θύτες. 

Εκδηλώνεται σε πολλές μορφές με κυριότερες τις παρακάτω:

-την αγενή και εχθρική συμπεριφορά

-την υποτίμηση του συναδέλφου ή του υφισταμένου

-τις φωνές και τις ύβρεις

-την αλαζονική συμπεριφορά και την απαξίωση διαφορετικών προσεγγίσεων

-την δημιουργία εμποδίων για τη διεκπεραίωση μιας εργασίας του στόχου-θύματος

-την πρόκληση φυσικής ή κοινωνικής απομόνωσης

-την ευθεία επίθεση παρουσία τρίτων προς επίδειξη

-την εκτόξευση κατηγοριών για ανύπαρκτα λάθη

-την δημιουργία πρόσθετων εργασιακών καθηκόντων και διαρκών απαιτήσεων

-την απαξίωση του έργου του στόχου

-την αναφορά σε φυλετικά, ανατομικά και κοινωνικά χαρακτηριστικά.

Ο Σοφοκλής στην Αντιγόνη του αναφέρει δια στόματος Κρέοντος: «Αδύνατον να μάθεις ανθρώπου κανενός φρόνημα, γνώμη και ψυχή, προτού να ακονιστεί στην εξουσία και τον νόμο». Ή όπως αναφέρει η λαϊκή σοφία «δώσε σε κάποιον εξουσία για να δεις τι άνθρωπος είναι». Τα κύρια χαρακτηριστικά των εργασιακών θυτών είναι τα συμπλέγματα κατωτερότητας που αναδύονται με την κατάληψη μιας θέσης και την ανασφάλεια της διατήρησής καθώς και η έλλειψη ενσυναίσθησης, ενοχής και μεταμέλειας για τις πράξεις τους. Έρευνες από ψυχολόγους (βλ. Bully in Sight -How to Predict, Resist, Challenge and Combat Workplace Bulling-Tim Field) συνδέουν την Ηθική Παρενόχληση (όρος για να διαχωρίζεται από την σεξουαλική) στους χώρους εργασίας με Διαταραχές της Προσωπικότητας του εργασιακού θύτη.

Στη χώρα μας δεν υπάρχει το νομικό πλαίσιο στο οποίο να μπορεί να καταφύγει εργαζόμενος που αντιμετωπίζει αυτήν τη μορφή κακοποίησης. Η αντιμετώπιση του φαινομένου επαφίεται στην κρίση και την αντίληψη του CEO της εταιρείας να αποτρέψει ή να αντιμετωπίσει τέτοιου είδους συμπεριφορές. Πέραν των δεδομένων προβλημάτων υγείας του εργαζόμενου στόχου (κατάθλιψη, διαταραχή του ανοσοποιητικού συστήματος και οργανικά προβλήματα που προκαλούν οι στρεσογόνες καταστάσεις), η Εργασιακή Παρενόχληση προκαλεί και οικονομικό κόστος στις επιχειρήσεις (μείωση αποδοτικότητας, απώλεια καταρτισμένων εργαζομένων), χωρίς να αναφέρουμε τις αγωγές που θα προκύψουν, όταν το νομικό πλαίσιο το επιτρέψει.

Ψάχνοντας σχετική βιβλιογραφία στην ελληνική γλώσσα ανακάλυψα την «Ηθική Παρενόχληση» της Marie-France Hirigoyen που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Πατάκη. Με το θέμα ασχολήθηκε και η ομότιμη καθηγήτρια Διοίκησης Ανθρωπίνου Δυναμικού του Πανεπιστημίου Αθηνών κ. Νάνση Παπαλεξανδρή. Ως επίλογο παραθέτω ένα απόσπασμα από τον λόγο της μεγάλης κυρίας του Μάνατζμεντ με αφορμή την έκδοση πέρυσι ενός τιμητικού τόμου για το έργο της από το Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών:

«…η αντιμετώπιση με ψυχραιμία των δυσκολιών που προέρχονται από κακή θέληση, υπονόμευση ή και κακές συμπεριφορές συνανθρώπων μας, θεωρώντας ότι η κάθε συμπεριφορά χαρακτηρίζει αυτόν που την επιδεικνύει και όχι αυτόν που την υφίσταται, που αργά ή γρήγορα θα δικαιωθεί. Από μικρή είχα ακούσει και ενστερνιστεί τη ρήση «το καλό θα θριαμβεύσει», που με βοήθησε πολύ τη ζωή μου και ως ακούγεται απλοϊκή…»

 

 

Έρευνα – Επιμέλεια: Πελασγός

 

 

OmegaNbc.com

 

 

* Σε περίπτωση που σε κάποιο άρθρο, εντοπίσετε λανθασμένες πληροφορίες, επικοινωνήστε μαζί μας στο email: news@OmegaNbc.com , ώστε να αποκαταστήσουμε την ορθότητα τους, παρέχοντας μας τα ανάλογα στοιχεία.

*Το OmegaNbc.com σε αντίθεση με άλλα ΜΜΕ, διορθώνει τυχόν λάθος, ή ψευδής ειδήσεις όπου τις εντοπίσει, δίνοντας ανάλογο “βάρος” στην διόρθωση τους.

*OmegaNbc.com Πρώτα έγκυρα & μετά έγκαιρα.

*Το OmegaNbc.com σε αντίθεση με άλλα ΜΜΕ, αναφέρει πάντα την πηγή, από την οποία αναδημοσιεύει άρθρα η ειδήσεις.

*Το OmegaNbc.com  δεν υιοθετεί απόψεις αρθρογράφων σε άρθρα που δημοσιεύει και δεν εκφράζουν απαραίτητα τις θέση του.
Δημοσιεύονται όλα για την δική σας ενημέρωση.
Σε κάθε περίπτωση ο καθένας φέρει την ευθύνη των όσων γράφει και το  OmegaNbc.com  ουδεμία νομική ή άλλη ευθύνη φέρει.

* Το OmegaNbc.com Επιτρέπει την αναδημοσίευση, με προϋπόθεση την αναφορά της ενεργής ηλεκτρονικής διεύθυνσης της ιστοσελίδας παραγωγής, https://OmegaNbc.com/

 

Tο OmegaNbc.com δημοσιεύει κάθε σχόλιο το οποίο είναι σχετικό με το θέμα στο οποίο αναφέρεται το άρθρο. 

Ο καθένας έχει το δικαίωμα να εκφράζει ελεύθερα τις απόψεις του. 

Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι υιοθετούμε τις απόψεις αυτές και διατηρούμε το δικαίωμα να μην δημοσιεύουμε,
προκλητικά, συκοφαντικά ή υβριστικά σχόλια όπου τα εντοπίζουμε. 

Σε κάθε περίπτωση ο καθένας φέρει την ευθύνη των όσων γράφει 
και το OmegaNbc.com ουδεμία νομική ή άλλη ευθύνη φέρει.

«Διαφωνώ με ό,τι λες, αλλά θα υπερασπισθώ μέχρι θανάτου το δικαίωμά σου να το λες.» Φραγκίσκος Μαρία Αρουέ «Βολταίρος» (1694-1778).

Δικαίωμα συμμετοχής στη συζήτηση έχουν μόνο όσοι έχουν επιβεβαιώσει το email τους στην υπηρεσία disqus.com